Hvenær má ekki gefa blóð?

Ýmsar ástæður geta valdið því að vísa verði blóðgjafa frá blóðgjöf tímabundið eða varanlega. 

Frávísanir eru til að vernda bæði blóðgjafa og blóðþega.

Tímabundin frávísun er t. d. vegna kvefs, frunsu eða annarra einkenna sem ganga til baka.

Varanleg frávísun er t. d. vegna ýmissa sjúkdóma eins og hjarta- og æðasjúkdóma, flogaveiki, lungnasjúkdóma og sykursýki. 
Sjúkdómar geta valdið því að blóðgjöf verður of mikið álag fyrir líkamann og þá er ekki ráðlagt að vera blóðgjafi.

Sjúkdómar geta borist frá blóðgjafa til blóðþega.  Blóðgjafi með t. d. hálsbólgu, kvef eða sár vegna meiðsla hefur hugsanlega ekki mikil einkenni.  Hins vegar getur blóðþegi með skert ónæmiskerfi veikst alvarlega við blóðgjöf frá slíkum einstaklingi.

Lyf sem blóðgjafi tekur geta skaðað blóðþega, t. d. sýklalyf, hormónalyf og verkjalyf.  Einnig geta lyf haft áhrif á viðbrögð líkamans við blóðgjöf. Þess vegna er mikilvægt, í hvert skipti sem blóð er gefið, að láta hjúkrunarfræðing vita um öll lyf sem tekin hafa verið s. l. mánuð.

Ástæða fyrir frestun á blóðgjöf:

Tímalengd á fresti:

Kvef Þegar einkenni hafa liðið hjá og blóðgjafa líður vel
Flensa 2 vikur frá því einkenni eru horfin
Hiti 2 vikur frá því einkenni eru horfin
Niðurgangur og/eða uppköst 2 vikur frá því einkenni eru horfin
Sýklalyfjataka eða sveppalyfjataka 2 vikur eftir lok meðferðar
Frunsa eða sár Þar til er lokað og gróið
Bólusetning 1 - 4 vikur eftir tegund bólusetningar
   
Skurðaðgerð - minni 3 mánuðir
Skurðaðgerð - stór 6 mánuðir
Speglun (maga.-, ristil.-, lungna.-, gallganga.-, blöðruspeglun) 6 mánuðir
Liðaðgerð, minniháttar, þ. m. t. liðspeglun með aðgerð 3 mánuðir
Liðspeglun án liðaðgerðar (athuga lyfjameðferð) 2 vikur
Kviðslit 3 mánuðir
   
Nálastungumeðferð sem ekki er veitt af eftirfarandi heilbrigðisstarfsmönnum; lækni, hjúkrunarfræðingi, ljósmóður, sjúkraþjálfa 6 mánuðir
Nálastungumeðferð sem veitt er af heilbrigðisstarfsmanni 1 dagur
Tannlæknir, skoðun eða minni háttar viðgerð 1 dagur
Tannlæknir, tanntaka eða tannaðgerð 1 vika
Húðflúr, skartgripagöt og rafháreyðing 6 mánuðir
Meðganga/barnsfæðing
9 mánuðir
Fósturlát/fóstureyðing
6 mánuðir
Með barn á brjósti Fresta þar til hætt með barn á brjósti
   
Ferðalög erlendis geta þýtt frestun á blóðgjöf, sem er breytileg eftir landi og árstíma. Vinsamlegast fáið upplýsingar í Blóðbankanum í síma 543-5500  
Ferðalög til Bandaríkjanna og Kanada frá 1. apríl - 30. nóv ár hvert
vegna hættu á West Nile Virus

4 vikur
Ferðalög til Evrópu ef greinst hefur West Nile Virus í viðkomandi landi það ár 4 vikur
Ferðalög á Malaríusvæði
1 ár
   
Áhættustörf: Flugáhafnir, flugumferðarstjórar Fresta skal vinnu um 12 klst. eftir blóðgjöf
Áhættustörf / áhættutómstundir: kafarar, þungavinnuvélstjórar, strætisvagna- vöru- og fólksflutninga-bílstjórar, þeir sem starfa á vinnupöllum, svif- og flugmenn, svifdrekaflugmenn, fjallaklifrarar og aðrir sem stunda áhættustörf eða áhættutómstundir
Fresta skal vinnu um 12. klst. eftir blóðgjöf
   
Stungið þig á notaðri nál eða fengið á þig líkamsvessa frá einstaklingi sem telst til áhættuhóps 6 mánuðir
Fengið blóðgjöf eða vefjaígræðslu frá mönnum 6 mánuðir
Verið nauðgað 6 mánuðir
Tekið fíkniefni í nös, eða notað fíkniefni yfirleitt 6 mánuðir
Deilt heimili með eða haft mök við aðila sem smitaður er af lifrarbólgu 6 mánuðir
Haft mök við einstakling sem stundar vændi eða telst á annan hátt til áhættuhópa 6 mánuðir


Athugið að listinn hér að ofan er ekki tæmandi. Vinsamlegast hafið samband við Blóðbankann í vafatilfellum, eins og til dæmis ef um er að ræða lyfjameðferð, ofnæmi eða ferðalög til Afríku, Asíu eða Mið- og Suður-Ameríku. 

Ferðalög til malaríusvæða: Hægt er að taka blóðsýni og leita að malaríumótefnum fjórum mánuðum eftir ferðalög eða búsetu á malaríusvæði og fjórum mánuðum eftir að töku malaríulyfja er hætt, ef engin einkenni hafa komið í ljós. Algengara er þó að beðið sé í eitt ár frá því komið er frá malaríusvæði og þar til prufur eru teknar eða gefið er blóð.

Í hvert skipti sem þú gefur blóð þarftu að lesa yfir upplýsingar um smitvarnir og blóðgjöf.
Í heilsufarsviðtali er svo farið yfir hvort þú uppfyllir þær kröfur sem heilbrigðisyfirvöld hafa sett í reglugerð varðandi blóðgjafir.

Gefðu ekki blóð ef þú:

  1. Hefur smitast eða gætir hafa smitast af lifrarbólgu eða alnæmisveiru
  2. Ert karlmaður sem hefur haft samfarir við sama kyn
  3. Hefur stundað vændi
  4. Hefur einhvern tímann, jafnvel aðeins einu sinn, sprautað þig með fíkniefnum, vefaukandi sterum, hormónum eða öðrum lyfjum  án fyrirmæla læknis
  5. Hefur heyrt um líkur á Creutzfeldt-Jakob eða aðra smitandi heilahrörnunarsjúkdóma í ætt þinni
  6. Hefur fengið horn- eða heilahimnuígræðslu
  7. Hefur fengið meðferð með vaxtarhormóni eða öðrum hormónum unnum úr heiladingli manna
  8. Hefur fengið vefjaígræðslu úr dýri

>> Gefðu ekki blóð ef rekkjunautur þinn fellur undir lið 1-4. 

Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Advania